Ποιοι γιορτάζουν σήμερα και ποιες μορφές τιμά η Ορθόδοξη Εκκλησία.
Σήμερα, Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου μάρτυρα Νέστορα και της Αγίας Πρόκλας, συζύγου του Ποντίου Πιλάτου. Την ονομαστική τους εορτή έχουν όσοι φέρουν το όνομα Νέστορας ή Νέστωρ, ενώ τιμάται και το όνομα Πρόκλα.
Μία ημέρα μετά τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου, το εορτολόγιο στρέφει την προσοχή στον νεαρό μαθητή του, που συνδέθηκε μαζί του μέσα από την πίστη και το μαρτύριο.
Σύμφωνα με την αγιολογική παράδοση, ο Νέστωρ ζούσε στη Θεσσαλονίκη την περίοδο των διωγμών κατά των χριστιανών. Στη διήγηση του βίου του πρωταγωνιστεί ο Λυαίος, ένας παλαιστής εξαιρετικής σωματικής δύναμης, του οποίου οι νίκες προκαλούσαν τον ενθουσιασμό του αυτοκράτορα Μαξιμιανού.
Ο νεαρός χριστιανός αποφάσισε να τον αντιμετωπίσει. Πριν από την αναμέτρηση, επισκέφθηκε στη φυλακή τον Άγιο Δημήτριο και ζήτησε την προσευχή και την ευλογία του. Ο Δημήτριος τον σφράγισε με το σημείο του Σταυρού, προαναγγέλλοντας τόσο τη νίκη του όσο και το μαρτύριο που θα ακολουθούσε.
Η παράδοση διασώζει την επίκληση με την οποία ο Νέστωρ μπήκε στον αγώνα: «Θεέ του Δημητρίου, βοήθησέ με». Παρά τη σωματική υπεροχή του αντιπάλου του, επικράτησε. Η νίκη προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε τη θανάτωσή του. Ο Νέστωρ αποκεφαλίστηκε, ενώ στην ίδια αγιολογική διήγηση η αυτοκρατορική διαταγή στρέφεται και κατά του Αγίου Δημητρίου.
Για την Εκκλησία, η μνήμη του Νέστορα αποτελεί υπόμνηση θάρρους και εμπιστοσύνης στον Θεό. Η νεότητά του συνδέεται με την αποφασιστικότητα ενός ανθρώπου που παρέμεινε πιστός ακόμη και μπροστά στην απειλή του θανάτου.
Η Αγία Πρόκλα συνδέεται με μία σύντομη αλλά ιδιαίτερα σημαντική αναφορά στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Την ώρα που ο Πόντιος Πιλάτος βρισκόταν στο δικαστικό βήμα, η σύζυγός του τού έστειλε μήνυμα, ζητώντας να μην εμπλακεί στην καταδίκη του Ιησού, τον οποίο χαρακτήριζε δίκαιο. Ως αιτία της παρέμβασής της ανέφερε όσα είχε υποφέρει εκείνη την ημέρα σε όνειρο.
Το Ευαγγέλιο δεν καταγράφει το όνομά της ούτε περιγράφει το περιεχόμενο του ονείρου. Η ταύτισή της με την Πρόκλα ή Πρόκουλα, γνωστή και ως Κλαυδία Πρόκουλα, προέρχεται από μεταγενέστερη χριστιανική γραμματεία και παράδοση.
Σε αυτές τις μεταγενέστερες διηγήσεις εντάσσονται επίσης οι αναφορές στη μεταστροφή της στον χριστιανισμό και στον ευσεβή βίο της. Η διήγηση για βάπτισή της από τον Απόστολο Παύλο ανήκει σε απόκρυφη παράδοση και δεν αποτελεί πληροφορία των κανονικών Ευαγγελίων.
Η παρουσία της στη διήγηση των Παθών μπορεί να διαβαστεί ως υπενθύμιση της προσωπικής ευθύνης απέναντι στην αδικία: μέσα σε μια διαδικασία που οδηγούσε στην καταδίκη, εκείνη ζήτησε να ακουστεί η προειδοποίησή της για έναν δίκαιο άνθρωπο.
Στις 27 Οκτωβρίου τιμώνται επίσης οι μάρτυρες Καπιτωλίνα και Ερωτηίδα, ο Άγιος Κυριάκος, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, οι Άγιοι Μαβριανός και Βαλεντίνος, ο Όσιος Νέστωρ ο Χρονογράφος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και ο Όσιος Δημήτριος ο Νέος, ο Μπασαράμπης.
Οι δύο κεντρικές μορφές της ημέρας προσφέρουν διαφορετικές αφορμές περισυλλογής: ο Νέστωρ για τη σταθερότητα της πίστης απέναντι στον φόβο και η Πρόκλα για την ανάγκη να εκφράζεται η συνείδηση μπροστά στην αδικία.
Χρόνια πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν, με υγεία, ειρήνη και δύναμη.