Άρθρο γνώμης — Outnews.gr
Η πιο βαριά μορφή εξάρτησης αρχίζει όταν φοβάσαι να μιλήσεις επειδή σκέφτεσαι τι μπορεί να συμβεί στο παιδί σου. Όταν καταπίνεις την αγανάκτησή σου, προσπερνάς την αδικία και χαμηλώνεις τη φωνή, με την αγωνία μήπως η δική σου στάση γίνει εμπόδιο στη δική του ζωή.
Εκεί βρίσκεται ένα από τα πιο σκοτεινά χαρακτηριστικά της πελατειακής εξουσίας: στην ικανότητά της να μετατρέπει την ανάγκη σε υποχρέωση και την υποχρέωση σε σιωπή.
Ένας γονιός μπορεί να αντέξει πολλά για τον εαυτό του. Να συγκρουστεί, να χάσει ευκαιρίες, να πληρώσει το τίμημα των επιλογών του. Όταν, όμως, αισθανθεί ότι στο στόχαστρο μπορεί να βρεθεί το παιδί του, η απόφαση γίνεται δυσκολότερη. Αυτή την αγωνία εκμεταλλεύεται κάθε σύστημα που στηρίζεται στις προσωπικές εξαρτήσεις.
Σπουδάζεις το παιδί σου με στερήσεις. Του μαθαίνεις να σέβεται, να εργάζεται, να μη ζητά χαριστικές εξυπηρετήσεις. Το μεγαλώνεις με την πεποίθηση ότι η προσπάθεια και η εντιμότητα έχουν αξία. Και έρχεται η στιγμή που ακούει την πιο προσβλητική συμβουλή: «Βρες κάποιον να σε τακτοποιήσει».
Τόσα χρόνια κόπου, για να καταλήξει η προοπτική ενός νέου ανθρώπου στην πόρτα ενός πολιτικού γραφείου;
Και ύστερα αρχίζουν οι εκπτώσεις. Μια παρουσία από υποχρέωση. Μια δημόσια υποστήριξη χωρίς πραγματική συμφωνία. Μια σιωπή μπροστά σε κάτι απαράδεκτο. Κάθε υποχώρηση μοιάζει μικρή, σχεδόν αναπόφευκτη. Σωρευτικά, όμως, χτίζουν μια ζωή στην οποία ο άνθρωπος αισθάνεται ότι χρωστά ακόμη και όσα δικαιούται.
Έτσι συντηρείται η πελατειακή σχέση. Ο πολίτης συνηθίζει να ζητά προσωπική μεσολάβηση. Ο πολιτικός εμφανίζεται ως ευεργέτης. Και η ισότιμη πρόσβαση στην εργασία, στις υπηρεσίες και στις ευκαιρίες υποχωρεί μπροστά στο «ποιος σε έστειλε».
Η ευθύνη βαραίνει πρωτίστως εκείνους που καλλιεργούν και αξιοποιούν αυτές τις εξαρτήσεις. Ο άνθρωπος που παλεύει να πληρώσει το νοίκι και να στηρίξει την οικογένειά του χρειάζεται διέξοδο και συλλογική στήριξη. Το εύκολο ανάθεμα σε βάρος του αφήνει ανέγγιχτους όσους εκμεταλλεύονται την αδυναμία του.
Υπάρχει, όμως, ιδιαίτερη ευθύνη για όσους έχουν δημόσιο λόγο, θεσμική θέση και δυνατότητα παρέμβασης. Η σιωπή τους έχει συνέπειες. Όταν γνωρίζουν και αποφεύγουν να απαιτήσουν απαντήσεις, η αυθαιρεσία βρίσκει περισσότερο χώρο.
Το ίδιο ισχύει για την ενημέρωση. Ένα τοπικό μέσο οφείλει να ελέγχει τις αποφάσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητα, να ζητά στοιχεία για το δημόσιο χρήμα και να δίνει βήμα στον πολίτη που δυσκολεύεται να ακουστεί. Η εγγύτητα με την εξουσία απαιτεί μεγαλύτερη δημοσιογραφική ανεξαρτησία και επίμονες ερωτήσεις.
Για το Outnews.gr, το κρίσιμο ερώτημα είναι τι κοινωνία παραδίδουμε στα παιδιά μας. Μια κοινωνία όπου μπορούν να προχωρήσουν με τη δουλειά και τις ικανότητές τους ή μια κοινωνία όπου θα πρέπει διαρκώς να αναζητούν προστάτη;
Η απάντηση κρίνεται στις καθημερινές μας επιλογές: στην απαίτηση για διαφάνεια, στην άρνηση της επιλεκτικής μεταχείρισης, στη στήριξη εκείνου που διεκδικεί το δίκιο του.
Τα παιδιά μας δικαιούνται να σταθούν όρθια. Και εμείς έχουμε ευθύνη να τους αφήσουμε τον χώρο να το κάνουν.